Aktualności

Zapraszamy do odsłuchania kolejnej odsłony podcastu Muzeum Historii Polski, którego gościem był dr Rafał Rutkowski, historyk-mediewista i pracownik Instytutu Historii PAN w Warszawie. Badacz opowiadał o Bolesławie Kędzierzawym, który dotąd cieszył się w historiografii opinią władcy słabego.

Bolesław Kędzierzawy to trzeci syn Bolesława Krzywoustego i Salomei. Po śmierci ojca Kędzierzawy stanął na czele juniorów, którzy wystąpili przeciw najstarszemu z braci Władysławowi Wygnańcowi. Po jego wygnaniu (stąd oczywiście przydomek) w 1146 r. objął we władanie dzielnicę senioralną wraz z Krakowem, choć nie wiadomo czy fizycznie przeniósł się do stolicy Małopolski. W końcu sierpnia 1157 r. Bolesław IV złożył w podpoznańskim Krzyszkowie hołd lenny Fryderykowi Barbarossie – w worku pokutnym i krzyżem u szyi błagał cesarza rzymskiego o wybaczenie za konflikt z Wygnańcem. Tuż po objęciu władzy rozpoczął realizację planu podboju i chrystianizacji plemion pruskich, z których część udało mu się nawet zhołdować. Zamiary te, wpisujące się doskonale w ówczesny ruch krucjatowy, spaliły na panewce, a z jednej z wypraw sam senior ledwo uszedł z życiem (1166 r.). 

W przeciwieństwie do trzech wcześniejszych Bolesławów – Chrobrego, Szczodrego i właśnie Krzywoustego – historiografia oceniała Kędzierzawego niezbyt przychylnie, przedstawiając go jako władcę słabego, ulegającego woli możnowładztwa oraz cesarza rzymskiego. Ze szkoły zwykle pamiętamy go ze względu na przydomek oraz kojarzymy z rozbiciem dzielnicowym. Tymczasem nowsze badania i coraz częściej młodsi badacze wskazują, że w ogólnym rozrachunku okazał się Kędzierzawy władcą roztropnym, silnym i konsekwentnym. Co więcej, jako jeden z niewielu potomków Krzywoustego starał się unikać bratobójczych walk – najmłodszemu Henrykowi wydzielił księstwo sandomierskie. Był najdłużej panującym princepsem, przy czym te 27 lat jego rządów wyróżniały się względnym pokojem, co z uwagi na niesprzyjające okoliczności uznać należy za sukces. Wreszcie, już nie tak zero-jedynkowo ocenia się obecnie hołd w Krzyszkowie, a nawet … przesuwa cezurę rozpoczynającą rozbicie dzielnicowe w Polsce, czyli rok 1138. 

O tych wszystkich niewątpliwie interesujących zagadnieniach usłyszycie w najnowszym odcinku Podcastu Muzeum Historii Polski na platformie YouTube. Na pytania prowadzącego Cezarego Koryckiego odpowiadał dr Rafał Rutkowski – historyk-mediewista zatrudniony w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk. Jego zainteresowania badawcze obejmują historię średniowiecznej Skandynawii i Słowiańszczyzny oraz historię historiografii średniowiecznej, a ostatnio również dzieje rozbicia dzielnicowego w Polsce. Czytelnikom naszego portalu znany jest również jako autor kilku artykułów i recenzji.

Ewelina Siemianowska (ur. 1881) historyk i archeolog, oba kierunki ukończyła na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Interesuje się wczesnym średniowieczem, w tym zwłaszcza osadnictwem i komunikacją, którym poświęciła szereg artykułów naukowych. Jest redaktorem portalu wczesneśredniowiecze.pl.

Powyższy artykuł jest chroniony przez przepisy prawa autorskiego.
Redakcja wyraża zgodę na kopiowanie i przedrukowywanie tylko całości artykułu pod warunkiem zamieszczenia imienia i nazwiska autora, informacji o nim oraz informacji o źródle (link do wczesneśredniowiecze.pl).