Aktualności
Aktualności
15.08.2026
DR HAB. LESZEK GARDEŁA
Stanisław Jakubowski (1885-1964): (Nie)zapomniany artysta i wizjoner dawnej Słowiańszczyzny
Ponad tysiąc grafik, dziesiątki obrazów olejnych i akwareli ilustrujących dawną Słowiańszczyznę i pogańskich bogów, a do tego imponujący dorobek badawczy z zakresu dawnej ornamentyki, archeologii, etnografii, językoznawstwa i zapomnianych technik drukarskich: wszystko to i znacznie więcej stworzył samodzielnie krakowski artysta, Stanisław Jakubowski (1885-1964). Po wielu latach zapomnienia, dziś jego nazwisko coraz częściej pojawia się na ustach kolekcjonerów i entuzjastów polskiej sztuki nawiązującej do okresu wczesnego średniowiecza.
13.08.2026
DR HAB. LESZEK GARDEŁA
Dziewięć nocy, dziewięć światów, dziewięć głów: Magia liczb w świecie wikingów
Świat Skandynawów z epoki wikingów obfitował w drobne metalowe przedmioty służące ludziom jako amulety. Są wśród nich są chociażby młotokształtne zawieszki, kojarzone z najważniejszym atrybutem nordyckiego boga Thora, a także niewielkie wizerunki dostojnie ubranych postaci kobiecych, prawdopodobnie uznawane za wyobrażenia walkirii. Na przestrzeni ostatnich lat badania na Północy dostarczyły jednak nowych, zaskakujących odkryć, które łączą w sobie nordycką stylistykę i magię liczb - przede wszystkim liczby 9.
11.05.2026
MARTA SIŁAKOWSKA
Psy podróżujące setki kilometrów? Nowe badania odsłaniają zaskakujące sieci wymiany w świecie Majów
Na łamach czasopisma Journal of Archaeological Science opublikowano wyniki analiz szczątków psów, odkrytych na terenach dawnej cywilizacji Majów. Badania wskazują, że część zwierząt trafiała do miast położonych w wyżynnych rejonach stanu Chiapas z odległych obszarów Jukatanu, oddalonych nawet o setki kilometrów. Wyniki sugerują istnienie rozbudowanych sieci wymiany żywych zwierząt już w okresie klasycznym (ok. 400–800 n.e.).
05.05.2026
MARTA SIŁAKOWSKA
Nowe badania DNA zmieniają obraz wędrówek ludów
Międzynarodowy zespół badaczy pod egidą Uniwersytetu Johannesa Gutenberga w Moguncji przeanalizował genomy aż 258 osób żyjących na dawnym pograniczu rzymskim w południowych Niemczech w latach 400–700 n.e.
17.04.2026
MARTA SIŁAKOWSKA
Letnia Szkoła Archeologii Średniowiecza w „pierwszym” Kołobrzegu
Od 1 do 15 września 2026 r. odbędzie się pierwsza edycja Letniej Szkoły Archeologii Średniowiecza – wyjątkowego projektu organizowanego przez Centrum Studiów Mediewistycznych i Instytut Archeologii i Etnologii PAN. Uczestnicy wydarzenia będą mieli okazję dotknąć własnymi rękami (dosłownie, bo metodą wykopaliskową) przeszłości „pierwszego” Kołobrzegu.
16.04.2026
MARTA SIŁAKOWSKA
Pieczęć Edwarda Wyznawcy odnaleziona po raz drugi. Nowe spojrzenie na początki angielskich dokumentów
Jedna z najcenniejszych pamiątek po dynastii z Wesseksu – pieczęć króla Edwarda Wyznawcy (1002–1066) – została ponownie zidentyfikowana po dekadach uznawania jej za zaginioną. Jej ponowne odkrycie stało się punktem wyjścia do rewizji wiedzy o początkach angielskich dokumentów królewskich oraz kontaktach kulturowych Anglii z kontynentem.
13.04.2026
MONIKA STELMASIAK-MAJOREK
Anglosaski szyk: odkrycie ozdobnego okucia końca pasa w Halesworth
Bogato zdobione okucie końca pasa z IX wieku odkryto podczas badań w Halesworth (Wielka Brytania).
10.04.2026
MONIKA STELMASIAK-MAJOREK
Polski pasjonat historii odkrył w Wielkiej Brytanii wczesnośredniowieczny pierścień z runiczną inskrypcją
W Wielkiej Brytanii znaleziono wczesnośredniowieczny pierścień z runiczną inskrypcją. Odkrycia dokonał polski pasjonat historii, który zgłosił zabytek do bazy prywatnych znalezisk archeologicznych.
07.04.2026
MONIKA STELMASIAK-MAJOREK
Anglosaska świątynia odkryta pod posadzką kościoła
Świątynię liczącą 900 lat odkryto podczas prac wykopaliskowych we wnętrzu kościoła w północno-wschodniej Anglii.
30.03.2026
MARTA SIŁAKOWSKA
Spotkanie z cyklu „Duch wyspy” – rozmowa o przyszłości Ostrowa Tumskiego
Rezerwat Archeologiczny Genius loci zaprasza na kolejne spotkanie z cyklu „Duch wyspy”, które odbędzie się 31 marca 2026 r. o godz. 18:00 w sali multimedialnej rezerwatu (ul. Ks. I. Posadzego 3). Wstęp na wydarzenie jest wolny.
Portal prowadzony przez
Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnieul. Kostrzewskiego 1, 62-200 Gniezno
t: 61 426 46 41
e: wczesnesredniowiecze@muzeumgniezno.pl