+
Artykuły
Artykuły
ATUR FORYT
Makbet – historia prawdziwa. Część 1. Potomkowie trzech braci
W długim poczcie szkockich monarchów trudno o słynniejszą postać jak żyjący tysiąc lat temu Makbet, może poza jedną Marią Stuart. Trudno też zaprzeczyć, że do popularności tego imienia, ale też czarnej legendy Makbeta przyczyniła się tragedia Williama Szekspira. Czy jednak rzeczywiście Makbet był osobą tak mroczną, brutalną i jednoznacznie tragiczną, jakim widział go dramaturg ze Stratfordu? I co tak naprawdę o nim wiadomo?
ARTUR FORYT
Tożsamość księcia Wiślan
Anonimowy pogański książę Wiślan jest najstarszym historycznym władcą na ziemiach polskich, dystansując pod tym względem Mieszka I o całe stulecie. A jednak nie posiada w Polsce własnej ulicy, nie patronuje żadnej instytucji, nie poświęcono mu pomnika czy nawet pamiątkowej tablicy, brak też innych form kultywowania pamięci. Czy przez jego pogaństwo? A może tylko anonimowość? Czy jednak na pewno?
ARTUR FORYT
Migracje barbarzyńców, czyli dzieje wędrówki Gotów. Część 2. Na podbój cesarstwa rzymskiego
W ostatnich czasach używa się, a nawet wręcz nadużywa terminu „migracja” w kategoriach wręcz ekspansji danej grupy ludności. Pamiętając o szczególnym kontekście współczesnym tego fenomenu, warto – sięgając głęboko wstecz do dawnych epok – przekonać się, że początkowe zwykłe przemieszczenie się zorganizowanych grup etnicznych lub społecznych, może w ekstremalnych okolicznościach spowodować trudne do przewidzenia skutki. Klasycznym przykładem jest historia migracji Gotów, która na skutek szczególnych okoliczności przybrała z czasem znamiona ekspansji, zmieniając na zawsze oblicze Europy.
ARTUR FORYT
Migracje barbarzyńców, czyli dzieje wędrówki Gotów. Część 1. Ze Skandynawii nad Dunaj
W ostatnich czasach używa się, a nawet nadużywa, terminu „migracja” w kategoriach wręcz ekspansji danej grupy ludności. Pamiętając o szczególnym kontekście współczesnym tego fenomenu, warto – sięgając głęboko wstecz do dawnych epok – przekonać się, że początkowe zwykłe przemieszczenie się zorganizowanych grup etnicznych lub społecznych, może w ekstremalnych okolicznościach spowodować trudne do przewidzenia skutki. Klasycznym przykładem jest historia migracji Gotów, która na skutek szczególnych okoliczności przybrała z czasem znamiona ekspansji, zmieniając na zawsze oblicze Europy.
Cezary Namirski
Świt wolnej Sardynii – początki czterech królestw
Średniowieczne dzieje Sardynii, drugiej największej wyspy Morza Śródziemnego, były niezwykle burzliwe – na przestrzeni stuleci znajdowała się ona pod panowaniem wandalskim, bizantyńskim, pizańskim i genueńskim, a wreszcie aragońskim. Mimo swojego położenia w centralnej części Mediterraneum, Sardynia nie zawsze była jedynie przedmiotem rywalizacji śródziemnomorskich potęg. We wczesnym średniowieczu na terenie wyspy ukształtowały się cztery niezależne królestwa, tzw. giudicati – Gallura, Cagliari, Torres i Arborea.
MARCIN WIECZOREK
24. Funeralia Gnieźnieńskie – sprawozdanie
W dniach 15-16 maja 2024 r. w Instytucie Kultury Europejskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Gnieźnie odbyła się po raz dwudziesty czwarty konferencja Funeralia Gnieźnieńskie. Tegoroczna edycja nosiła tytuł Od „Adama i Ewy” do współczesności: więzy rodzinne i społeczne w ujęciu biologicznym i kulturowym. Zaprezentowano 30 wystąpień, których tematyka obejmowała szeroki zakres geograficzny i chronologiczny. Łączyło je jedno pytanie: czy archeologia i historia mogą pomóc nam zrozumieć przeszłą strukturę rodziną i społeczną?
MARCIN WIECZOREK
Konflikt interesów. Bizantyńsko-perskie zmagania o jedwab
Jedwab stanowił dla Bizantyńczyków towar niezbędny dla podtrzymania prestiżu cesarza i jego relacji z poddanymi. Jednak szlak handlowy, którym przywożono tę cenną tkaninę do Cesarstwa, kontrolowali Persowie, od kilku wieków będący wrogami Bizantyńczyków. Aby ominąć perskich pośredników, próbowano ustabilizować nowe trasy przez Kaukaz, centralną Azję i tereny współczesnej Etiopii, a także prawdopodobnie korzystano z usług szpiegów.
DR RAFAŁ RUTKOWSKI
Uczta postrzyżynowa jako początek nowej dynastii – wariant polski i norweski
Dobrze znana historia uczty postrzyżynowej pierwszego legendarnego władcy z dynastii Piastów znajduje swoje lustrzane odbicie po drugiej stronie Bałtyku, w mroźnej Norwegii. Co łączy Siemowita, pradziadka Mieszka I, z Haraldem Pięknowłosym?
MICHAŁ GNIADEK-ZIELIŃSKI
Lejre – zapomniane królestwo Północy
Entuzjaści kultury staronordyckiej doskonale znają szwedzką Uppsalę, którą to według Snorriego Sturlussona władać miał sam Odyn. Stąd wywodzić się mieli norwescy Ynglingowie. Nie mniejszą rolę w średniowiecznej wyobraźni Skandynawów odgrywało jednak Lejre, o którym dziś, poza Danią, mało kto pamięta.
MICHAŁ GNIADEK-ZIELIŃSKI
O Lechu, Czechu i Rusie – nie taka sobie średniowieczna bajeczka*
Opowieść o trzech braciach od XIX w. należy do kanonu polskich legend. Czy jesteśmy jednak w stanie wskazać jej źródła? Tak. I wszystko wskazuje na to, że sięgają one głębiej, niż mogłoby się na pozór wydawać.
Portal prowadzony przez
Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnieul. Kostrzewskiego 1, 62-200 Gniezno
t: 61 426 46 41
e: wczesnesredniowiecze@muzeumgniezno.pl
ZAJRZYJ DO NAS
Godziny otwarcia
od kwietnia do września od 9.00 do 18.00od października do marca od 9.00 do 16.00
