Artykuły


Artykuły

O elfach i karłach we wczesnośredniowiecznej Europie północnej
DR RENATA LEŚNIAKIEWICZ-DRZYMAŁA

O elfach i karłach we wczesnośredniowiecznej Europie północnej

Wśród istot nadprzyrodzonych znanych średniowiecznej kulturze Północy elfy i karły zajmowały ważne miejsce. W jednych źródłach przedstawiane jako blisko związane z bogami, w innych uchodziły za niebezpieczne czy wręcz demoniczne byty. Ich ambiwalentny wizerunek w skandynawskich i anglosaskich tekstach wpłynął na to, jak obie te rasy są przedstawiane we współczesnej popkulturze.

Na książęcych łowach
MICHAŁ OSTROWSKI

Na książęcych łowach

Polowania dla futer i skór, różniły się od łowów na dużego zwierza. Te pierwsze opierały się na sprycie, przebiegłości, wiedzy i fortelu, te drugie były testem odwagi, wojowniczości i bezwzględności myśliwych. Takich cech wymagało polowanie na duże zwierzęta. Duże, czyli od sarny po… żubra.

Sigurd Zabójca Fafnira – pogromca przerażającego smoka
DR RENATA LEŚNIAKIEWICZ-DRZYMAŁA

Sigurd Zabójca Fafnira – pogromca przerażającego smoka

Według skandynawskich legend wywodził się od samego Odyna. Jako półsierota wychowywał się na dworze obcego władcy pod okiem kowala Regina. Kiedy dorósł, pomścił śmierć ojca i zdobył sławę nieustraszonego wojownika. Jego największym czynem było pokonanie budzącego grozę smoka Fafnira i zdobycie przeklętego skarbu. Zginął zdradzony przez bliskich. Jego legenda fascynowała jeszcze całe wieki później, inspirując Richarda Wagnera czy J.R.R. Tolkiena.

Harald Sinozęby, król Danii
DR HAB. PROF. UŚ JAKUB MORAWIEC

Harald Sinozęby, król Danii

Podbił Norwegię i uczynił Duńczyków chrześcijanami. Skonsolidował terytorium królestwa Danii. Wojował z Cesarstwem i układał się ze Słowianami. Jego upadek sprawił, że w sagach przedstawiany był jako nieudolny król-tchórz. Panowanie Haralda Sinozębego z pewnością stanowiło przełom w dziejach średniowiecznej Danii. Dziś tego władcę możemy kojarzyć głównie jako użytkownicy technologii Bluetooth. Duński wynalazek swoją nazwą bezpośrednio nawiązują do przydomka Haralda.

Maski z Opola... zdemaskowane
DR KAMIL KAJKOWSKI

Maski z Opola... zdemaskowane

W bieżącym, 2021 roku mija 56 lat od momentu opublikowania dwóch zabytków znanych dziś jako maski z Opola. Mimo upływu czasu nikt dotąd nie wysunął żadnych wątpliwości w stosunku do takiej interpretacji tych zabytków. W literaturze nie znajdziemy pytań o to, CZY rzeczywiście były to obrzędowe nakrycia twarzy, natomiast tym, co zajmowało autorów opracowań na ten temat, było JAK i KIEDY, i GDZIE je wykorzystywano.

Sokolnictwo we wczesnym średniowieczu
MICHAŁ OSTROWSKI

Sokolnictwo we wczesnym średniowieczu

Polowanie z ptakami drapieżnymi – sokolnictwo – było we wczesnym średniowieczu nie tylko sposobem na pozyskiwanie żywności, ale również rozrywką zagwarantowaną dla elit. W dobie krucjat wręcz przerodziło się w popularny sport. Kto z was jednak wie, jak skomplikowana i różnorodna pod względem technik była to forma polowań? W sumie… nadal jest.

„Grób Piasta” i inne tajemnice przedchrześcijańskiego Gniezna
DR MICHAŁ BOGACKI, DR ŁUKASZ KACZMAREK

„Grób Piasta” i inne tajemnice przedchrześcijańskiego Gniezna

Gnieźnieńska Góra Lecha, miejsce gdzie stoi dziś Bazylika prymasowska Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, jedno z najstarszych i najważniejszych miejsc związanych z chrześcijaństwem w Polsce, kryje w sobie wiele tajemnic. Niezwykle interesujące są te, które wiążą owo miejsce z przedchrześcijańskimi kultami pogańskimi i legendarnymi początkami dynastii piastowskiej, a przede wszystkim tajemniczy kopiec.

Bizancjum i pierwsza krucjata
RADOSŁAW TEICHERT

Bizancjum i pierwsza krucjata

Pierwsza krucjata kojarzy nam się przede wszystkim z synodem w Clermont, okrzykiem „Deus Vult” i europejskim rycerstwem zdobywającym Jerozolimę. Równie ważnym wydarzeniem była ona dla walczącego wówczas o przetrwanie Cesarstwa Bizantyjskiego. Jednak w oczach jego mieszkańców armia idąca pod symbolem krzyża była nieznanym wcześniej ewenementem, na który nie do końca wiedziano jak zareagować.

Wiking w Ziemi Świętej. Pielgrzymka króla Sigurda I Krzyżowca
BARTOSZ RYCERZ

Wiking w Ziemi Świętej. Pielgrzymka króla Sigurda I Krzyżowca

Królestwo Norwegii na przełomie XI i XII w. było schrystianizowane od niecałych stu lat i dopiero dołączało do kręgu krajów kultury łacińskiej. Mimo to spora grupa Norwegów wyruszyła pod koniec pierwszej dekady XII w. stulecia na wielką wyprawę do najświętszego miasta chrześcijaństwa – Jerozolimy.

Religia Polan – „biała plama” na przedchrześcijańskiej mapie Europy?  Część 3: Lud, elity i dawni bogowie
DR KAMIL KAJKOWSKI

Religia Polan – „biała plama” na przedchrześcijańskiej mapie Europy? Część 3: Lud, elity i dawni bogowie

Wiemy już, że Polanie nie gęsi i swoją religię mieli. Wiemy też, że jej kres nie nastąpił wraz z chrystianizacją, a znaleziska archeologiczne nie wskazują na odgórną akcję niszczenia dotychczasowych rozwiązań w dziedzinie kultu, a – co z tego wynika – zapewne i wierzeń. Wychodząc naprzeciw dotychczasowych poglądów, należy jednak zadać pytanie, czy taki stan rzeczy dotyczył wszystkich?

poprzednia 1 2 3 4 5 następna